Fietstocht Jan Huiskes naar Santiago de Compostella

Fietstocht naar Santiago de Compostella (Camino in het Spaans)
 

Jan, waarom wilde jij de Camino fietsen? Je hebt toch geen pensioen?

Ik kreeg belangstelling door fietspelgrims van de schaatsclub en later een wandelvriendin van mijn vrouw. Na 2-8 jaar sudderen viel in 2016 het kwartje om naar Santiago de Compostella (SdC) te fietsen. Het woord pelgrimstocht, mijn katholieke opvoeding, het buiten zijn en mijn fietshobby speelden hierbij een grote rol. Inmiddels was ik 60 geworden en wilde ik niet wachten tot mijn pensioen. De goedkeuring van mijn vrouw en een flinke reserve aan snipperdagen hielpen ook mee. Dat de ervaring met elkaar zoveel geld zou kosten kreeg ik pas later door. Mijn schoonouders concludeerden dat ik ook voor een autoreis door Amerika had kunnen kiezen. De tijd dat pelgrims met een broodzak om hun middel heen en terug liepen is al vele honderden jaren geleden.

Had je al een fiets met twee bagagedragers en wat vond je van de voorbereiding?

Dit heeft me in de winter erg veel tijd gekost. Ik moest veel keuzes maken en dat is niet mijn ding. Santos of Koga? Stelen ze hem? Welke stroomvoorziening? Mio of Garmin? Waar haal ik 3000 km aan gps route vandaan? Kan ik bv. in Vreden een pelgrimsroute oppakken naar Aken? Fiets ik ‘mee’ met de temperatuur vanaf augustus of met de lange avonden voor de zomer? De getipte 2 persoonstent was uit het programma, wat nu? Onderweg de luxe van een goedkoop dak boven het hoofd en waar is dat dan in Frankrijk? Welke telefoon maakt goede foto’s? Hoeveel kleding? Welke informatie van het internet selecteer ik bij al het gezoek?
 


 

Wat regelde je op het werk en fietste je alleen?

Gelukkig kreeg ik de volle medewerking van de Braziliaanse manager en mocht ik zes weken vakantie en twee weken reserve opnemen. Voor het werk is meer spreiding in vakanties eigenlijk best gunstig want na terugkomst was ik wel twee weken aan de beurt bij 'enige' gebeurtenissen. Ik ben alleen gaan fietsen wat iedereen maar gek vond en natuurlijks was het een gok. Een bekende uit Groot Driene begon een dag eerder dan ik alleen koos hij voor de westelijke route. In de praktijk gaf het alleen reizen me de hele dag enorm veel vrijheid en dat was veel waard. Na het vertrek thuis drong het, op weg naar de Achterhoek, tot me door dat ik 3000 km echt ‘weg’ zou gaan fietsen van thuis. Niet te vergelijken met een oefenweek in 2016 met een oude MTB en Lidl minitentje.
 


 



Fietsend van Praag naar Magdeburg was je per trein via Hannover zo terug in Hengelo. Bij mijn Caminotocht was ik vrij in alles: vroeg opstaan, het tempo, de vele foto-stops, het organiseren van de slaapplek, enige dagen samen fietsen. Op de eerste helft van de tocht kom je weinig mensen tegen. Het één zijn met fiets & weg door prachtige landschappen voelde prima. De gps route en het veilige gevoel op de uitgestorven Franse plattelands wegen droegen daar ook aan bij.

Ik las dat wandelaars er vaak vier maanden over doen indien zij in Oost-Nederland beginnen. Hoelang fietste jij er over?

Ik vertrok op zondag 14 mei en kwam op dinsdag 20 juni na 38 dagen aan in SdC. Gemiddeld 80 km per dag is iets meer dan de Camino boekjes die rekenen houden met 500 km in de week. Van twee gepensioneerde echtparen hoorde ik dat ze vaak 60 km per dag deden. Ik had niet de rust om onderweg aan rustdagen te doen. Blessures zijn me gelukkig bespaard gebleven. Met alle getrap op de zeer heuvelige wegen kon ik makkelijker de ‘eeuwige’ racefiets-raad opvolgen van de schaatsclub, toch Jan lichter? Op de zondag voor aankomst in SdC kon ik een terugvlucht boeken. Donderdags de 22e juni ben ik met het Spaanse Vueling teruggevlogen van Santiago naar Schiphol. De fiets en tassen gingen terug met een bestelbus naar Brabant en werden later met een rondje Nederland thuis bezorgd. De kosten waren 190 Euro. 
 


 

Heb jij zelf de hele route uitgestippeld? 

Vanuit vele landen lopen één of meer wandel pelgrimsroutes naar SdC. Voor fietsers is de keus veel minder. In Nederland beginnen Camino fietsroutes in Haarlem en Maastricht. De westelijke fietsroute loopt van Haarlem, langs Parijs naar Les Landes. Ik begon in Aken aan de oostelijke (heuvel) fietsroute voor pelgrims, zeg maar de route via de Ardennen. Stukken van de fietsroute moet je zelf uit puzzelen bv. Hengelo - Aken, het eerste stukje in België, de omweg via Lourdes naar de Spaanse kloosterstad Jaca. Veel Gps routes kun je downloaden van de site www.europafietsers.nl

Daarnaast kocht ik drie geweldige routeboekjes die geschreven zijn door de Nederlander Clemens Sweerman. Deze worden ook veel gebruikt door Duitsers en Belgen. Als pelgrim krijg je makkelijker toegang tot een aantal overnachtingsadressen. Bij de Nederlandse Sint Jacobvereniging bestel je een paspoort waar je bij kerken en ‘auberges’ een stempel in laat zetten. De eerste stempel haalde ik in de Sint Jacobuskerk aan de Oude Markt te Enschede. Ook vanuit Hardenberg en Scandinavië komen ze daar langs. Voor op mijn stuurtas had ik de Sint Jacobsschelp bevestigd, dit is het embleem van de bedevaarttocht.

Je vertrok op een zondagochtend vanuit Hengelo. Wanneer kwam je aan in Frankrijk? 

Vanuit Hengelo fietste ik naar Vaals/Aken via Eibergen, Dinxperlo, Rijn, Kevelaer, Maas en Kerkrade. Na zes nachten passeerde ik op de eerste zaterdagochtend de Franse grens. Onderweg sliep ik in Xanten, Roermond, Vaals, Theux, Bastenaken en Orval. Zes dagen van 80 km lijkt lang om in Frankrijk te komen. Petje af voor wandel pelgrims: vanuit Hengelo is het maar liefst 2.5 week lopen naar de Franse grens. Oh ja, van Alex Hoogeveen mag je geen remblokjes verslijten in de regen. Ik heb wat moeten afremmen in de kletsnatte Ardennen want je zit zo op 35 km/h op een reisfiets in de afdaling.
 


 

Met een Duitser heb ik genoten van het schitterende klooster van Orval. Een stilte gebod, één fles Orvalbier bij het eten met stemmige muziek en na een borrel om 21.15 uur via een muur het afgesloten klooster weer in.
 



Beginnen er veel mensen in Nederland? 

Veel Nederlanders wandelen pakweg 1000 km en beginnen hun Camini in Zuidwest Frankrijk bij Saint Jean Pied de Port. Een groeiend aantal mensen loopt alleen de laatste honderden kilometers naar SdC. Daarom stijgt het aantal pelgrims ook naar enorme aantallen van honderdduizenden per jaar. Eén op de 10 Camino Nederlanders fietst hem. Zij beginnen veel vaker dan wandelaars met de route in hun woonplaats.

Hoe heb je de weken in Frankrijk ervaren? 

Na de bosrijke Belgische Ardennen begon in de Champagne direct al een prachtig glooiend landschap met grote en weelderige akkers. Achteraf gezien vond ik het fietsen door de afwisseling van kleuren één van de mooiste dingen van de hele tocht. De wegen waren goed en vrijwel uitgestorven. Af en toe een dorpje met een mooi kerkje, soms een zeer grote kerk. In WO1 is in dit gebied zwaar gevochten. Er was in mei heel weinig bedrijvigheid op de akkers. Soms waren er stukjes weiland omgeven door prikkeldraad. Die deden me dan aan ons land denken. Het routeboekje waarschuwde al dat je heel weinig winkeltjes en cafe's tegenkomt zowel in de Champagne als in Bourgondië. Per gebied leken de kerkjes in stijl op elkaar mede door de rode leisteen daken.
 

Vijftien kilometers vlak fietsen langs het kanaal ‘Berry’ en de training van voetbalclub Auxerre waren erg leuk. De middelgrote Tour-etappe plaats Troyes had een zeer fraai en aangenaam centrum met vele oude vakwerkhuizen. Het beroemde en hooggelegen pelgrim stadje Vezelay op 1000 kilometer van Hengelo bereikte ik na 11 dagen. Af en toe kwam ik hier auto’s tegen met Nederlandse kentekens. Een dag later sliep ik op een camping in Nevers aan de Loire. Inmiddels was het ook erg warm geworden met aanhoudend temperaturen tot 35 °C.

Zondags was er wel regelmatig wat te doen: een brocante, kerkbezoek met Franse begroeting, het ’aannemen’ van de weinige meisjes in de dorpen, een orkest voor het stadhuis. Als fietstourist kijk je ernaar vanaf een bankje met een boterham, appel, pruim of kers op de hand. Van sporten merkte ik op het platteland niets. Ik denk dat dit te maken heeft met de rustdag en de dunne bevolkingsdichtheid. Na de plaats Nevers kwam ik meer in de bewoonde wereld terecht. Op 1500 kilometer van thuis kom je bij het bekende Rocamadour en Cahors. De hoofdstraten hebben arcaden en dan is duidelijk dat Zuid-Frankrijk is bereikt.
 


 

Iets verder zag ik voor het eerst vele tientallen wandelende pelgrims. De omweg van 1.5 dag naar Lourdes was een gok. De beleving van de processie en de schitterende herberg met pelgrims vond ik heel erg de moeite waard. Trouwens 3 km omfietsen voor een tip uit het boekje deed ik nooit, dit heeft altijd klimmen tot gevolg. Vanuit Lourdes is het maar 100 kilometer naar de prachtige pas genaamd Col du Somport. De pas is grotendeels autovrij en heeft prachtige natuur. In gezelschap van een heel leuk Brabants stel was ik in ruim een halve dag boven bij de Spaanse grens. Mentaal was de klim erg makkelijk na Frankrijk met al die heuvels, 2 km lange 8% hellingen en 1500 fiets kilometers.
 



Is het niet raar om na 2,5 week in Frankrijk plots 's middags in Spanje te fietsen en wat moeten wij ons hierbij voorstellen? 

Ja, dat is heel gek en je ervaart het veel heftiger dan bij een autoreis. De teksten op borden en winkels, de natuur, de stadjes waren meteen heel anders ten zuiden van de pas. Natuurlijk bleef ik nog wel enige dagen de Pyreneeën. Spanje had schitterend gelegen klimmen en afdalingen, een uitdagend lange rechte weg op de hoogvlakte, heel gezellige stadjes met cafe's in de hoofdstraat. Er waren ook brede asfaltwegen met grote plaats borden en industriegebieden die niet mooi waren. Een stuk van 100 km had heel veel ooievaars, oude stadjes, prachtige kerkjes of losstaande klokkentorens. De foto’s kunnen zo in een tijdschrift.
 


 

Het was ook een belevenis om door verschillende Spaanse provincies te fietsen en om imponerende rivierbeddingen te passeren. De akkerbouw was kleinschalig en vaak veel te droog. Een enorm verschil met de Franse akkers die er in mei geweldig bij stonden. Enige honderden kilometers voor SdC kom je in Galicië dat een zeeklimaat heeft. Ondanks de heuvels moet je dan aan het groene Nederland denken. De laatste 2 weken had ik gezelschap van een 28 jarige Italiaan die zich aan me optrok en me master noemde. Hij vloog in elk dorp op de fontana af om water te drinken. Tachtig kilometer per dag over heuvels fietsen in de hitte bleef voor hem een wonder. Na drie dagen was hij (met twee lichte tassen) telkens veel sneller de heuvel op dan ik, wachten vond echter hij best.
 



Later heeft hij zich wel alleen gered van Santiago naar Finesterre aan de Atlantische kust. De Spaanse Camino route genaamd Frances kent zoveel wandelaars dat elke stad meerdere slaapzalen heeft. De slaapplek kost 10 euro zonder ontbijt. Ik sliep in Spanje maar één keer in mijn tent.

De slaapzalen lijken veel op elkaar, daarom blijft je er haast niets van bij. Als je als fietser om vier uur binnenkomt liggen de wandelaars al twee uur op bed om te rusten. Een Fransman kwam zelfs met een volbepakte reis-step de heuvels op. Met korte pasjes blijkt dit gewoon te kunnen. Enige Spaanse afdalingen waren zeer geschikt om met een veilig gevoel een snelheidsrecord te zetten zonder bij te trappen. Ik haalde 65. Een keer zag ik dat een clip van een voortas los zat.… De 71 jarige wielrenner Arie uit Zevenaar was heel bedreven in het afdaalspel, zijn zoon Arie van 50 veel minder. Lange afdalingen waren er volop gedurende de tocht van de Ardennen naar Santiago.
 



Helaas overheerst de wind het prachtige afdalen. In vergelijking met vlak fietsen kost het klimmen en dalen gewoon veel meer energie.

Wilde je een tijdje uit het jachtige leven middels de lange fietsreis? 

Zocht je iets? Hoopte je iets te vinden of jezelf te ontmoeten? Ging het om de sport, wilde je weten of de 80 km per dag makkelijk 120 kon worden? Was het een boete? Ben je nu klaar met de uitdaging? Was het een mooi cadeau aan jezelf, werd je er intens gelukkig van? Wilde je met andere mensen praten? Ging je voor een familie gevoel met Camino-gangers? Kwam je dichter bij God of bij de kerkdiensten? Accepteer je nu alles wat je wel en niet bent? Heeft de lange fietstocht je veranderd?

Antwoord van mijn vrouw vijf maanden later: je bent dezelfde gebleven, rustig op de bank zitten is er nog steeds niet bij.

Jan Huiskes (fietsgroep 3a)